พระราชวังสราญรมย์ (กระทรวงการต่างประเทศเดิม)

What the register records

ประวัติ · History

พระราชวังสราญรมย์เป็นพระราชวังที่สร้างขึ้นในช่วงปลายสมัยรัชกาลที่ 4 ด้วยทรงมีพระราชดำริว่า จะทรงมอบเวนราชสมบัติพระราชทานแก่พระเจ้าลูกเธอ กรมขุนพินิตประชานารถ (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) หลังจากที่พระเจ้าลูกยาเธอทรงผนวชแล้ว โดยพระองค์จะประดับเป็นพระเจ้าหลวงช่วยแนะข้อราชการแผ่นดิน ดังนั้นในปี พ.ศ.2409 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระยาบุรุษ รัตนราชพัลลภ (เพ็ง เพ็ญกุล ต่อมาเป็นเจ้าพระยามหินทรศักดิ์ดำรง) เป็นนายงานก่อสร้าง และนาย Egon Muller เป็นสถาปนิกผู้ออกแบบพระราชวัง โดยสร้างในบริเวณซึ่งเคยเป็นตึกดิน สนามไชย และพระราชทานนามว่า วังสราญรมย์ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 2411 ก่อนที่พระราชวังจะแล้วเสร็จ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นครองราชย์ จึงโปรดให้สร้างต่อจนแล้วเสร็จ และพระราชทานให้เป็นที่ประทับของเจ้านายหลายพระองค์ ได้แก่ สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระจักรพรรดิพงศ์ เมื่อแรกเสด็จออกวัง และสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอพระองค์น้อย คือ เจ้าฟ้ากรมพระยาภาณุพันธุ์วงศ์วรเดช ตามลำดับ ต่อมาเมื่อทรงแต่งตั้งสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นเทวะวงศ์วโรประการ เป็นเสนาบดีกระทรวงการต่างประเทศ ได้ขอพระราชทานพระราชวังสราญรมย์เป็นที่ทำการเฉพาะสำหรับกระทรวงการต่างประเทศ พระราชวังสราญรมย์ยังได้ใช้เป็นที่รับรองเจ้านายจากต่างประเทศอีกหลายพระองค์ และเมื่อพระบาทสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชเจ้าฟ้ามหาวชิราวุธฯ เสด็จกลับจากศึกษาต่อก็ได้ประทับทีวังนี้ เมื่อเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติจึงทรงพระราชทานวังสราญรมย์ให้เป็นที่ทำการกระทรวงการต่างประเทศตามเดิม

ศิลปกรรม · Art and architecture

สิ่งก่อสร้างที่ยังคงหลงเหลืออยู่ในปัจจุบันมีเพียงหลังเดียว คือ พระตำหนักที่ประทับ (ซึ่งบางส่วนถูกรื้อถอนออกไปตั้งแต่ปี พ.ศ. 2511 เพื่อก่อสร้างเป็นที่ทำการกระทรวงการต่างประเทศ) เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กสูง 4 ชั้น พระตำหนักเดิมน่าจะเป็นอาคาร 2 หลัง มีที่ว่างตรงกลางและเชื่อมด้วยมุขกระสัน ทำให้เกิดพื้นที่ว่างตรงกลางใช้ทำเป็นสวน พระตำหนักสร้างขึ้นตามแบบอิทธิพลสถาปัตยกรรมตะวันตกแบบนีโอ-คลาสสิค เป็นอาคารฉาบปูนสูง 2 ชั้น วางตัวตามแนวทิศเหนือ-ใต้ ขนานกับถนนสนามไชย ที่หน้าบันของมุขกลางประดับปูนปั้นตรงมงกุฎประกอบฉัตร ตอนล่างเป็นรูปช้างสามเศียร ราชสีห์ และคชสีห์ อันเป็นตราประจำรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่วนหน้าบันของมุขทิศเหนือและใต้ประดับด้วยตราพระเกี้ยว สัญลักษณ์ประจำพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สำหรับการตกแต่งภายในมีความงดงามมาก เนื่องจากใช้เป็นที่สถานที่สำหรับพิธีการของกระทรวงการต่างประเทศและรองรับแขกต่างประเทศ ห้องสำคัญได้แก่ ห้องเทวะวงษ์วโรประการ และห้องไตรทศประพันธ์

สภาพปัจจุบัน · Present condition

กำลังดำเนินการบูรณะ