สะพานปีกุน

What the register records

ประวัติ · History

สะพานปีกุน เป็นสะพานขนาดเล็ก จึงไม่ได้รับพระราชทานชื่อ คนทั่วไปมักจะเรียกว่า สะพานหมู ด้วยมีอนุสาวรีย์หมู อยู่บนฝั่งคลองด้านตะวันตก ด้านถนนราชินี ใกล้กับเชิงสะพานแห่งนี้สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ 5 ทรงบริจาคพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์สร้างขึ้นเนื่องในวโรกาสที่พระองค์ทรงมีพระชนมายุครบ 4 รอบในปีพ.ศ.2454 เพื่อเป็นสาธารณกุศลแก่เผสกนิกรผู้ที่จะต้องติดต่อระหว่างสองฟากคลองคูเมืองเดิม ที่มา1. กนกวลี ชูชัยยะ. พจนานุกรมวิสามานยนามไทย วัด วัง ถนน สะพาน ป้อม. กรุงเทพฯ ราชบัณฑิตยสถาน, 2544.2. นิลนนท์ (นามแฝง), สะพานข้ามคลองหลอด, บ้านและสวน, ปีที่ 11 ฉบับที่ 131 กรกฎาคม 2540, หน้า 148 – 153.3. ภาณุทรรศน์ (นามแผง). ลำคลองโบราณ สะพานสำคัญ ในกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพฯ พาวเวอร์ปริ๊นท์ การพิมพ์, 2544.4. ศิริชัยนฤมิตรเรขการ. สะพานเก่ากรุงเทพฯ. กรุงเทพฯ สยามสมาคม ในพระบรมราชูปถัมภ์, 2520.5. ศิลปากร, กรม, รายงานการสำรวจโบราณสถานในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม 4 (ประเภทสะพาน คลอง ป้อม ท่าน้ำ สวนสาธารณะ). กรุงเทพฯ อรุณการพิมพ์, 2535.

ศิลปกรรม · Art and architecture

ลักษณะของสะพานเป็นแบบเรียบง่ายโครงสร้างสะพานเป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก มีคานโค้งรอบรับตัวสะพาน และมีการตกแต่งด้วยปูนปั้นเป็นคิ้วนูนขึ้นมา มีเสาเล็ก ๆ เชื่อมระหว่างส่วนของคานโค้ง และพื้นสะพาน ระหว่างช่องเสาทำเป็นปูนปั้นคล้ายกรอบซุ้ม ราวสะพานมีลักษณะเป็นท่อนเหล็กกลมทอดไปตามยาว 3 แถว คั่นด้วยเสาคอนกรีตเป็นระยะ ๆมีบันไดทางขึ้นสู่ตัวสะพานเป็นรูปโค้งครึ่งวงกลมคล้ายแผ่นอัฒจันทร์ซ้อนกัน 6 ขั้น มีแผงกันบริเวณคอสะพาน ก่อด้วยอิฐฉาบปูน เป็นแผงสี่เหลี่ยม ทำลดระดับกัน 3 ชั้น ส่วนตกแต่งที่น่าสนใจของสะพานนี้ คือ เสาที่เชิงสะพานทั้ง 2 ฝั่ง ซึ่งมีด้านละ 2 ต้น รวมทั้งหมด 4 ต้น เป็นเสาคอนกรีต แต่ละต้นเสามีการประดับในลักษณะที่คล้ายกัน กล่าวคือ ต้นเสาตกแต่งด้วยการเซาะร่อง หัวเสาเป็นรูปคล้ายถ้วยหรือตะเกียงหิน ด้านล่างลงมาเล็กน้อย เป็นปูนปั้นลวดลายช่อมาลาประกอบกับวงรูปไข่ 4 วง ล้อมรอบต้นเสา ลักษณะการตกแต่งต้นเสาเช่นนี้ มีความหมายคือ ต้นเสาหมายถึงเทียนประทีปพระชันษา วงรูปไข่หมายถึงรอบปี แต่ละต้นเสามีวงรูปไข่ล้อมรอบ 4 วง หมายถึง พระชนมายุครบ 4 รอบ

สภาพปัจจุบัน · Present condition

ปัจจุบันสะพานปีกุนยังใช้เป็นสะพานทางเดินข้ามคลองอยู่สภาพโดยรวมค่อนข้างสมบูรณ์มีบางส่วนที่ชำรุดทรุดโทรมได้แก่ส่วนบริเวณพื้นทางเดินบนสะพานปูนฉาบผิวสะพานเสื่อมบางส่วนหลุดกะเทาะพื้นบางจุดทะลุจนเห็นเหล็กเส้นด้านในซึ่งอาจเกิดอันตรายกับผู้สัญจรไปมาได้ทั้งนี้ได้มีผู้นำเอาแผ่นคอนกรีตมาปิดช่องดังกล่าวเอาไว้ เพื่อป้องกันอันตราย ส่วนของบันไดทางขึ้นสู่ตัวสะพาน ปูนฉาบบางส่วนแตกกะเทาะหลุดออกไป ในบริเวณนี้มักเป็นที่อาศัยของคนจร บางครั้งจึงมีผู้นำเอาผ้ามาตากไว้บริเวณราวสะพาน ทำให้เกิดภูมิทัศน์ที่ไม่งดงาม