BKKxC(ulture)

Register entry · fad-97

กระทรวงศึกษาธิการ(วังจันทรเกษม)

Pinned on the department's own coordinate.

gazetted·ขึ้นทะเบียนแล้ว·ราชดำเนินนอก · ดุสิต · ดุสิต

How this record was located

Pinned at the Fine Arts Department's own published coordinate, which for this row carries enough decimal places to name a building.

Precision held
buildingBuilding precision — the coordinate names a structure, not a neighbourhood.
Method
fine-artsNo relocation was performed on this row; the position is the department's own.
Coordinate
13.765370, 100.509246WGS 84. Cite this position at the precision above, not beyond it.
Source dataset
กรมศิลปากร — ข้อมูลบัญชีตำแหน่งโบราณสถานFine Arts Department — registered ancient monument positions · Creative Commons Attribution · retrieved 2026-08-10 · data.go.th ↗

Legal status

Gazetted. Protection is in force under the Ancient Monuments Act, announced in the Royal Gazette:

เล่ม · Volume
118
ตอน · Part
พิเศษ29ง
วันที่ · Date
26/3/2001
เรื่อง · Topic
ขึ้นทะเบียนโบราณสถานและกำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน

Where it stands

One monument, at the precision this record actually holds. Base map © OpenStreetMap contributors.

What the register records

ประวัติ · History

พระราชวังจันทรเกษมสร้างขึ้นตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เพื่อพระราชทานให้เป็นที่ประทับของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เมื่อครั้งดำรงพระยศเป็นพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร แต่ก็ไม่ได้เสด็จมาประทับที่วังนี้ เนื่องจากการก่อสร้างยังมิทันแล้วเสร็จ รัชกาลที่ 5 เสด็จสวรรคตเสียก่อน เมื่อทรงขึ้นครองราชย์ก็ไม่เสด็จมาประทับที่วังนี้ และไม่ปรากฎว่ามีเจ้านายพระองค์ใดเสด็จมาประทับที่วังนี้อีกเช่นกัน หลังรัชกาลที่ 6 ขึ้นครองราชย์ จึงดำเนินการก่อสร้างวังจันทรเกษมจนแล้วเสร็จ ตามแผนผังอาคารเดิม และโปรดเกล้าฯ ให้เป็นที่ตั้งโรงเรียนพรานหลวง สังกัดกรมมหรสพ เพื่อส่งเสริมศิลปินด้านโขน ละคร ดนตรี ปี่พาทย์ รวมทั้งให้ความรู้ด้านสามัญ ต่อมาในปีพ.ศ. 2480 สมัยรัชกาลที่ 8 พระราชทานให้กระทรวงธรรมการ (ศึกษาธิการ) ซึ่งกระทรวงใช้เป็นที่ตั้งของโรงเรียนมัธยมวิสามัญการเรือน (โรงเรียนการเรือนวังจันทรเกษม) จนกระทั่งใน พ.ศ. 2483 เมื่อโรงเรียนการเรือนฯ ย้ายไปอยู่ในบริเวณวังสวนสุนันทา กระทรวงศึกษาธิการจึงได้ใช้เป็นที่ตั้งของกระทรวง จนกระทั่งปัจจุบัน

ศิลปกรรม · Art and architecture

ภายในบริเวณกระทรวงมีสิ่งก่อสร้างที่สำคัญ ได้แก่ 1. พระตำหนักใหญ่หรืออาคารราชวัลลภ เริ่มการก่อสร้างในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแต่มาเสร็จในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ลักษณะอาคารพระตำหนักเป็นตึก 2 ชั้น รูปแบบทางสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ (modern Architecture) แผนผังอาคารแบบ 5 ส่วน เน้น 3 ส่วน โดยเพิ่มโถงมุขหน้าให้เป็นที่จอดรถ และเว้นด้านในเป็นช่องให้รถผ่านได้ 2. กำแพง (ด้านใน) กำแพงวังจันทรเกษมนั้นมีกำแพงใบเสมาก่ออิฐฉาบปูนกำหนดอาณาเขตอยู่รอบวังซึ่งปัจจุบันยังคงเห็นแนวกำแพงที่ล้อมรอบเขตวังจันทรเกษมอย่างชัดเจนทั้ง 4 ทิศโดยเฉพาะกำแพงทางด้านทิศตะวันตกที่แบ่งเขตระหว่างวังจันทรเกษมและคุรุสภาที่คลองเม่งเส็งซึ่งกำแพงทิศตะวันตกที่เหลืออยู่นี้ปัจจุบันอยู่ภายในเขตร้านอาหารของกระทรวง

สภาพปัจจุบัน · Present condition

วังจันทรเกษมปัจจุบันเป็นอาคารราชการของกระทรวงศึกษาธิการซึ่งได้รับการดูแลและปรับปรุงสภาพจนอาคารอยู่ในสภาพสมบูรณ์ อาคารราชวัลลภหรือพระตำหนักใหญ่นั้นแต่เดิมน่าจะเป็นอาคารที่มีแผนผังแบบห้าส่วนเน้นสามส่วน หลังคาทรงปั้นหยามุงกระเบื้องว่าว และมีมุขหน้าอันเป็นที่จอดรถเท่านั้น ปัจจุบันด้านหลังอาคารส่วนกลางมีการต่อเติมออกไปแต่ก็ไม่เป็นที่ขัดต่อโครงสร้างและลักษณะทางศิลปะสถาปัตยกรรม ปัญหาของอาคารก็มีเพียงแค่สีลอกหรือคราบน้ำที่เกาะตามผนังแต่เพียงเล็กน้อยเท่านั้น

You can walk to it

This monument falls inside Bangkok · Historic Core, one of two generated Minecraft worlds, so it has a block coordinate as well as a geographic one.

/tp 3277 -50 77

Download the world ↗ · one of 105 register monuments standing in it.

Nearest pinned monuments

  1. 199 mสะพานมัฆวานรังสรรค์gazetted · ป้อมปราบศัตรูพ่าย
  2. 203 mวังปารุสกวัน (ด้านทิศใต้)awaiting consideration · ดุสิต
  3. 302 mสะพานวิศุกรรมนฤมานawaiting consideration · พระนคร
  4. 315 mทำเนียบรัฐบาล (บ้านนรสิงห์)awaiting consideration · ดุสิต
  5. 332 mวัดมกุฏกษัตริยารามgazetted · พระนคร

Straight-line distance between recorded positions. Only the 311 pinned entries can appear here; the unpinned ones may well be closer.

Cite this record

กรมศิลปากร [Fine Arts Department]. กระทรวงศึกษาธิการ(วังจันทรเกษม) (register id fad-97). ข้อมูลบัญชีตำแหน่งโบราณสถาน [Data set], retrieved 2026-08-10. Relocated and published by BKKx. https://bkk.nonarkara.org/heritage/fad-97

67 entries sit in ดุสิต · back to the register, mapped · every dataset behind this page