BKKxC(ulture)

Register entry · fad-5648

ตึกแถวถนนวานิช 1 (สำเพ็งหรือสามเพ็ง)

Pinned on the department's own coordinate.

awaiting consideration·รอพิจารณาขึ้นทะเบียน·ถนนวานิช 1 · จักรวรรดิ์ · สัมพันธวงศ์

How this record was located

Pinned at the Fine Arts Department's own published coordinate, which for this row carries enough decimal places to name a building.

Precision held
buildingBuilding precision — the coordinate names a structure, not a neighbourhood.
Method
fine-artsNo relocation was performed on this row; the position is the department's own.
Coordinate
13.740495, 100.507561WGS 84. Cite this position at the precision above, not beyond it.
Source dataset
กรมศิลปากร — ข้อมูลบัญชีตำแหน่งโบราณสถานFine Arts Department — registered ancient monument positions · Creative Commons Attribution · retrieved 2026-08-10 · data.go.th ↗

Legal status

Not gazetted. The register lists this entry as รอพิจารณาขึ้นทะเบียน — awaiting consideration for registration. Nothing legally prevents its demolition today. It is one of 370 entries in that state, against 201 with protection in force.

Where it stands

One monument, at the precision this record actually holds. Base map © OpenStreetMap contributors.

What the register records

ประวัติ · History

เมื่อรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) โปรดให้ย้ายพระยาราชาเศรษฐีกับกลุ่มชาวจีนที่เคยตั้งบ้านเรือน ณ พื้นที่ที่พระองค์มีพระราชประสงค์สร้างพระบรมมหาราชวังไปอยู่ยังบริเวณที่เรียกว่า สำเพ็ง ซึ่งในครั้งนั้นเป็นพื้นที่นอกพระนคร มีลักษณะเป็นป่าหญ้า เนื่องจากสำเพ็งมีการสร้างบ้านเรือนหนาแน่ เมื่อเกิดเพลิงไหม้มักควบคุมสถานการณ์ได้ยาก อย่างในช่วงรัชกาลที่ 5 เกิดเพลิงไหม้ขึ้นในเวลาไล่เลี่ยกันถึงสามครั้ง หลังเหตุการณ์สงบทรงโปรดเกล้าฯ ให้ทำถนนผ่านจุดที่เกิดเพลิงไหม้ เป็นเหตุให้เกิดการตัดถนนสำเพ็ง ถนนทรงสวัสดิ์ และถนนราชวงศ์ที่เชื่อมกับถนนจักรวรรดิ ตึกแถวถนนวานิช 1 (สำเพ็งหรือสามเพ็ง) ตั้งอยู่ทั้งสองฝากริมถนนวานิช 1 ซึ่งถนนสายนี้แยกมาจากถนนทรงสวัสดิ์ทางทิศตะวันตก ขึ้นมาทางตะวันตกเฉียงเหนือ เชื่อมต่อกับตรอกข้าวสาร ตัดผ่านถนนเยาวพาณิช ซอยอิสรภาพ ถนนมังกร ถนนราชวงศ์ ไปจรดสุดท้ายที่คลองรอบกรุง

ศิลปกรรม · Art and architecture

ตึกแถวถนนวานิช 1 (สำเพ็งหรือสามเพ็ง) ตั้งอยู่ทั้งสองฝากริมถนนวานิช 1 ซึ่งแต่ละช่วงถนนลักษณะตึกแถวมีความแตกต่างกัน ดังนี้ 1. ตึกแถวทางทิศตะวันออกของถนนวานิช 1 บริเวณหัวมุมถนนวานิช 1 - ถนนทรงสวัสดิ์ เป็นอาคาร 2 ชั้น หลังคาคลุมมุงกระเบื้องว่าว ผนังชั้นสองทำเป็นซุ้มโค้ง ประดับเสาติดผนังหัวเสาแบบคอรินเทียน ขอบผนังประดับลวดลายคล้ายพวงมาลัย ใต้บานหน้าต่างทำเป็นลายเลียนแบบรั้วระเบียง 2. ตึกแถวทางทิศตะวันออกของถนนวานิช 1 เป็นอาคาร 2 ชั้น หลังคาคลุมมุงกระเบื้องไทย ผนังอาคาร บางช่วงตึกเป็นผนังเรียบตกแต่งเพียงบริเวณขอบบานหน้าต่าง หน้าต่างไม้ไม่มีลายฉลุ บางช่วงเป็นผนังทำลวดลายเลียนแบบการก่ออิฐบริเวณเหนือหน้าต่าง และบริเวณเสาติดผนัง บานหน้าต่างไม้ยาวลงมาถึงส่วนคอสองของอาคาร 3. ตึกแถวทางทิศตะวันตกของถนนวานิช 1 อาคารสูง 2 ชั้น หลังคาคลุมมุงกระเบื้องไทย ชั้นล่าง บางหลังช่องแสงเหนือบานประตูยังมีลักษณเป็นซุ้มโค้ง ชั้นบนลักษณะการตกแต่งภายนอกอาคารส่วนใหญ่เป็นอาคารผนังเรียบ ปรากฏเพียงเส้นลวดบัวเส้นเดียวบริเวณขอบบนของบานหน้าต่าง และขอบคอสองคั่นพื้นที่ชั้นบน-ล่าง เชื่อมต่อกันตลอดทั้งชุดตึกแถว แต่ก็ปรากฏบางหลังที่มีลักษณะการตกแต่งพิเศษ ใช้เสาแบบคอรินเธียนเป็นเสาติดผนัง ขอบบนของผนังประดับลวดลายท่อนมาลัยโค้ง บานหน้าต่างเป็นซุ้มโค้ง ใต้บานหน้าต่างทำลวดลายเลียนแบบลักษณะของระเบียง สำหรับอาคาร 3 ชั้น เป็นอาคาร 2 คูหา คลุมหลังคาโค้ง ยอดอาคาร และหน้าบันวงโค้งประดับด้วยไม้ฉลุ ผนังอาคารเรียบ มีการทำชายคาเรียบแบบคั่นพื้นที่แต่ละชั้น

You can walk to it

This monument falls inside Bangkok · Historic Core, one of two generated Minecraft worlds, so it has a block coordinate as well as a geographic one.

/tp 3095 -50 2842

Download the world ↗ · one of 105 register monuments standing in it.

Nearest pinned monuments

  1. 191 mศาลเจ้าเล่าปูนเถ้ากงawaiting consideration · สัมพันธวงศ์
  2. 219 mวัดกันมาตุยารามgazetted · สัมพันธวงศ์
  3. 251 mมัสยิดหลวงโกชาอิศหากawaiting consideration · สัมพันธวงศ์
  4. 252 mตึกแถวริมถนนทรงวาดawaiting consideration · สัมพันธวงศ์
  5. 338 mตึกแถวถนนราชวงศ์awaiting consideration · สัมพันธวงศ์

Straight-line distance between recorded positions. Only the 311 pinned entries can appear here; the unpinned ones may well be closer.

Cite this record

กรมศิลปากร [Fine Arts Department]. ตึกแถวถนนวานิช 1 (สำเพ็งหรือสามเพ็ง) (register id fad-5648). ข้อมูลบัญชีตำแหน่งโบราณสถาน [Data set], retrieved 2026-08-10. Relocated and published by BKKx. https://bkk.nonarkara.org/heritage/fad-5648

25 entries sit in สัมพันธวงศ์ · back to the register, mapped · every dataset behind this page