ตึกแถวริมถนนทรงวาด

What the register records

ประวัติ · History

ถนนทรงวาด อยู่ต่อจากถนนราชวงศ์ตอนใกล้ท่าน้ำราชวงศ์เลียบริมแม่น้ำเจ้าพระยาไปออกถนนเจริญกรุงบริเวณใกล้ตลาดน้อย สร้างขึ้นเมื่อช่วงรัชกาลที่ 5 ถนนสายนี้เป็นถนนสายสำคัญในอดีต เนื่องจากเรือถือเป็นพาหนะที่สำคัญในการขนส่งสินค้า ตลอดเส้นทางถนนทรงวาดจึงปรากฏซอยสู่ท่าเรือ ซึ่งเป็นท่าเรือกลไฟที่เดินทางไปมาระหว่างชลบุรี บ้านดอน จ.สุราษฎร์ธานี และพระนคร และเป็นที่จอดเรือใบบรรทุกสิ่งของระหว่างหัวเมืองชายทะเล พืชพันธุ์ผักและสมุนไพร อาคารร้านค้าทั้งสองข้างทางมักจะเป็นห้างร้านที่ดำเนินธุรกิจขนส่งสินค้าตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบัน

ศิลปกรรม · Art and architecture

ถนนทรงวาด ถือเป็นเส้นทางที่ปรากฏตึกแถวหลากหลายรูปแบบ ยกตัวอย่างเช่น - - คูหาเลขที่ 255 และคูหาเลขที่ 769 - 771 มีลักษณะเป็นตึก 3 ชั้น หน้าบันโค้งมนมีปีกสองข้าง กึ่งกลางแต่งเป็นช่องหน้าต่างซุ้มโค้งแหลม หน้าบันด้านสกัดประดับลายปูนปั้น ผนังตอนบนเหนือช่องหน้าต่างประดับลายปูนปั้นเช่นกัน ซุ้มหน้าต่างมีทั้งซุ้มโค้งแหลม และโค้งกลม หัวเสาประดิษฐ์แบบโครินเทียน ตามช่องลมและลูกกรงระเบียงเป็นไม้ฉลุลาย กรอบเหนือหน้าต่างชั้นสาม กรุกระจกสี โดยรูปแบบอาคารมีลักษณะผสมผสานทั้งอาคารก่ออิฐฉาบปูนและไม้ มีลวดลายปูนปั้นบริเวณหัวเสาและบริเวณด้านบนของหน้าต่างอาคารชั้น 2 ส่วนชั้นที่ 3 ของอาคาร มีการทำระเบียงไม้ฉลุลายลูกไม้หลังคายื่น ซึ่งรูปแบบจะแตกต่างจากชั้น 2 ลักษณะของบานประตูและหน้าต่าง เป็นบานลูกฟักและบานเกล็ดในลักษณะที่สามารถระบายลม ซึ่งเหมาะกับสภาพอากาศร้อนชื้นของเมืองไทย มีการนำกระจกลายสีเข้ามาประดับบริเวณระเบียงด้านบนของหน้าต่างอาคาร ตึกแถว 2 ชั้น ส่วนยอดทำหน้าอาคาร (Facade) เป็นซุ้มโค้ง หัวเสาทั้งสองด้านประดับประติมากรรมรูปหม้อน้ำ ต่อชายคาหลังคาขอบชายคาติดไม้ฉลุลายรอบรับด้วยเท้าแขนไม้ ชั้นสองมีการเจาะช่องบานหน้าต่างครึ่งวงรีขนาบด้วยบานหน้าต่างเหลี่ยม ตึกแถว 2 ชั้น หลังคาจั่ว ความพิเศษอยู่ที่ผนังชั้นสองของอาคาร เหนือบานหน้าต่างมีการประดับลายพวงมาลัยดอกไม้เชื่อมระกว่างเสาไอโอนิค บานหน้าต่างมีลายฉลุไม้ประดับส่วนช่องแสง ตึกแถว 3 ชั้น หลังคาตัดเรียบเป็นส่วนดาดฟ้าทำระเบียงปิดโดยรอบ ผนังอาคารเรียบไม่มีการประดับเสาติดผนัง ช่องแสงเหนือบานหน้าต่างแต่ละชั้นใช้บล็อกแก้วแทนการเจาะช่อง มีการต่อระเบียงยื่นออกมาจากตัวอาคารในแต่ละช่วงคูหา จากทั้งหมดนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของตึกแถวริมถนนทรงวาด ยังมีตึกแถวมีการประดับตกแต่งมีแตกต่างกันอีกจำนวนไม่น้อย เช่น การทำคิ้วเส้นโค้งตามลักษณะช่องหน้าต่างซุ้มโค้ง การทำชายคาเรียบยื่นเหนือบานหน้าต่าง หรือตึกแถวไม้ที่มีการประดับด้วยลายฉลุ เป็นต้น

สภาพปัจจุบัน · Present condition

ปัจจุบันอาคารหัวมุมถนนทรงวาดเป็นกรรมสิทธิ์ของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์เปิดให้เอกชนเช่า ได้แก่ คูหาเลขที่ 255 และ 769-771 คูหาเลขที่ 769-771 พบว่าอาคารโครงสร้างภายในแม้จะมีการต่อเติมบ้างแต่ยังเห็นโครงสร้างเดิมอยู่พอสมควร แต่ก็ค่อนข้างทรุดโทรมมากเช่นกัน เพราะผ่านการใช้งานมานาน เช่น บันไดไม้ที่ชำรุด ส่วนใหญ่ปัญหาที่พบ คือ พื้นอาคารบริเวณชั้น 2 ทรุดตัว มีการเสริมโครงเหล็กเพื่อค้ำยันตัวอาคาร อาคารบริเวณชั้น 3 พบรอยแตกร้าวทั่วไป พื้นไม้ค่อนข้างสมบูรณ์ ประตู-หน้าต่างคงสภาพเดิมแต่มีฝุ่นจับเนื่องจากไม่ได้ใช้งาน มีการกั้นห้องเพิ่ม คูหาเลขที่ 255 ปัญหาที่พบ คือ หลังคารั่ว เพราะวัสดุต่างๆ นั้นได้เสื่อมคุณภาพ พบว่ามีการปรับปรุงสภาพอาคารใหม่ทั้งหมดโดยชั้นล่างทำเป็นสำนักงาน ชั้นบนเป็นที่พักอาศัย จึงมีการกั้นห้องเพิ่ม มีการใช้วัสดุสมัยใหม่ทดแทนวัสดุเดิม ยกเว้นส่วนที่เป็นบันไดไม้ซึ่งอยู่ในสภาพดีอยู่