ตึกแถวถนนราชวงศ์

What the register records

ประวัติ · History

ถนนราชวงศ์ ตั้งต้นจากถนนเจริญกรุงตอนต่อจากถนนเสือป่า ตัดผ่านถนนเยาวราช เรียกสี่แยกราชวงศ์ ตรงลงไปแม่น้ำเจ้าพระยาที่ท่าราชวงศ์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตัดถนนสายนี้ เดิมท่าราชวงศ์เป็นท่าเรือสินค้าภายในประเทศ มีเรือบรรทุกคนโดยสารและสินค้าไปจังหวัดจันทบุรี จังหวัดชลบุรี และบ้านดอน จังหวัดสุราษฎร์ธานี อาคารร้านค้าสองฟากถนนจึงเป็นร้านขายส่งสินค้าต่างประเทศ มีพ่อค้าทั้งจีน แขก และฝรั่ง ตอนต้นถนนบริเวณใกล้กับถนนเยาวราช ซึ่งเป็นย่านสรรพสินค้าชั้นนำในสมัยนั้น จะเป็นร้านขายอาหารในเวลากลางคืน อาหารที่ขึ้นชื่อ เช่น ข้าวต้ม และไอศกรีม ดังมีคำกล่าวว่า ข้าวต้มราชวงศ์ ผู้อยู่ในวงสังคมชั้นสูงนิยมไปรับประทานกันมาก

ศิลปกรรม · Art and architecture

ลักษณะตึกแถวแบบเก่าหลงเหลือค่อนข้างน้อย โดยหลังที่ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลง ได้แก่ 1. ตึกแถวฝั่งตะวันออกของถนนจากถนนเจริญกรุงมาถึงถนนเยาวราช เป็นตึกแถว 2 ชั้น หลังคามุงกระเบื้องไทย ชั้นบนเจาะบานหน้าต่าง เหนือบานหน้าต่างทำลายคล้ายอิฐเรียงในแนวตั้ง เสาติดผนังทำเป็นร่องเลียนแบบการก่ออิฐ มีเท้าแขนยื่นรองรับชายหลังคา 2. ตึกแถวบริเวณหัวมุมถนนราชวงศ์-ซอยผลิผล อาคารสูง 4 ชั้น หลังคาตัดเรียบ มุมอาคารส่วนบนสุดติดตราลายบุคคลทรงช้าง ตัวอาคารเป็นคอนกรีตเสริมเหล็กฉาบปูน ผิวอาคารขรุขระเซาะร่องเลียนแบบลักษณะการก่ออิฐ เจาะบานหน้าต่างสี่เหลี่ยม ส่วนมุมอาคารประดับด้วยบล็อกแก้วบริเวณช่วงชั้น 2 และชั้น 3 3. ตึกแถวฝั่งตะวันตกของถนนก่อนถึงถนนวานิช 1 (สำเพ็ง) อาคารสูง 2 ชั้น หลังคาคลุมมุงกระเบื้องว่าว ปรากฏเท้าแขนเลียนแบบหัวเสาไอโอนิค ระหว่างเท้าแขนมีการทำปูนปั้นรูปวัว สลับกับช่องหน้าต่างแคบๆ เป็นส่วนของช่องแสง ผนังชั้นบนเรียบไม่มีลวดลายเจาะช่องหน้าต่าง คั่นชั้นบนและล่างด้วยคอสองยืดสูงเรียบไม่มีลายประดับ 4. ตึกแถวฝั่งตะวันตกของถนนส่วนล่างของถนนวานิช 1 อาคารสูง 2 ชั้น หลังคาคลุมมุงกระเบื้องไทย ปรากฏเท้าแขนเรียบ เชื่อมต่อกับเสาติดผนังเซาะร่องทำลายบนเสา เจาะบานหน้าต่างสามบาน บานตรงกลางใหญ่ขนาบด้วยบานเล็กสองข้าง ผนังชั้นบนเรียบไม่มีลวดลาย คั่นชั้นบนและล่างด้วยคอสองยืดสูงเรียบไม่มีลายประดับ ชั้นล่างทับหลังใช้อิฐบล๊อคทำเป็นส่วนช่องแสง 5. ตึกแถวฝั่งตะวันตกของถนนใกล้ริมแม่น้ำเจ้าพระยา อาคารสูง 2 ชั้น หลังคาคลุมมุงกระเบื้องไทย ขอบหลังคาประดับลายฉลุไม้ ผนังชั้นบนประดับด้วยลวดบัวยาวตามขอบโค้งของบานหน้าต่าง ซึ่งเจาะติดบานหน้าต่างซุ้มโค้ง ส่วนโค้งของหน้าต่างเป็นบานฉลุไม้ 6.ตึกแถวฝั่งตะวันออกของถนนใกล้ริมแม่น้ำเจ้าพระยา อาคารสูง 2 ชั้น หลังคาคลุมมุงกระเบื้องไทย ผนังชั้นบนติดบานหน้าต่างซุ้มโค้งคูหาละ 2 บาน คั่นระหว่างบานหน้าต่างด้วยเสาติดผนังเซาะร่องเลียนแบบอิฐก่อ เหนือบานหน้าต่างทำลายคล้ายการเรียงอิฐโค้งไปตามขอบหน้าต่าง

สภาพปัจจุบัน · Present condition

ปัจจุบันร้านค้าริมถนนราชวงศ์คงเหลือเพียงระยะต้น ๆ ถนน ส่วนตอนใกล้ท่าน้ำ เป็นบริษัทและธนาคารเสียส่วนมาก