วัดคณิกาผล (วัดใหม่ยายแฟง)

What the register records

ประวัติ · History

วัดคณิกาผลตั้งอยู่เลขที่ 416 ถนนพลับพลาไชย แขวงป้อมปราบ เขตป้อมปราบศัตรูพ่ายกรุงเทพมหานคร สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย เป็นวัดราษฎร์ วัดคณิกาผลหรือที่ชาวบ้านนิยมเรียกว่า วัดใหม่ยายแฟง สร้างขึ้นประมาณปลายรัชกาลที่ 3 คุณยายแฟงเป็นผู้สร้าง โดยที่มีอักษรจารึกที่รูปหล่อของคุณยายแฟงว่า สร้างเมื่อ พ.ศ.2376 เมื่อสร้างขึ้นครั้งแรกมีนามว่า วัดอำแดงแฟง ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 โปรดให้เปลี่ยนนามใหม่เป็น วัดคณิกาผล ตามที่ใช้อยู่ปัจจุบัน วัดนี้ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ.2518 ได้ผูกพัทธสีมาเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ.2525

ศิลปกรรม · Art and architecture

1.อุโบสถ เป็นอุโบสถทรงไทย ก่ออิฐถือปูน หลังคาทรงไทยซ้อน ๒ ชั้น ๓ ตับ แผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าภายในอุโบสถ พื้นปูหินขัด ผนังก่ออิฐถือปูน เพดานสูง ประดับด้วยดาวเพดานเต็มพื้นที่ ส่วนคานเขียนสีปิดทองเป็นลวดลายอย่างไทย ประดิษฐานพระประธานปางมารวิชัยสมัยเชียงแสน 2.ใบเสมาใบเสมาที่วัดคณิกาผล ทำจากหินไม่ทราบชนิด ขนาดไม่ใหญ่นักมีเชิง ปัจจุบันทาสีทองปิดทับทั้งแผ่น ลายที่ปรากฎลักษณะเป็นลายตื้นๆ ส่วนบนเสมาลายเลือนหายไปเยอะมองเห็นไม่ชัดเจน มีขอบ มีเส้นตรงกลางลงมาจรดรูปสามเหลี่ยมที่ท้องเสมา ยอดคล้ายเกี้ยวครอบ ตรงเอวเสมาเป็นลายกนก เป็นใบเสมาที่ทำขึ้นในสมัยรัตนสินทร์ 3.วิหารหลวงพ่อทองดำลักษณะเป็นวิหารทรงไทย ก่ออิฐถือปูน หลังคาทรงไทยซ้อน ๒ ชั้น ๓ ตับ 4.ระเบียงคตระเบียงคตจึงทำเป็นโถงทางเดินอย่างเรียบง่าย มีหลังคาคลุม หน้าบันหลังคาประกอบด้วยช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ภายในระเบียงตั้งเป็นแท่นประดิษฐานพระพุทธรูป ด้านล่างทำเป็นช่องบรรจุอัฐิ 5.เจดีย์ทรงปรางค์ลักษณะเป็นเจดีย์ทรงปรางค์ ย่อมุมไม้ยี่สิบตั้งอยู่บนฐานสูง ยอดเป็นปรางค์ทรงสูงชะลูด ทาสีขาวทั้งองค์ 6.ศาลาการเปรียญเป็นอาคารทรงไทยทำด้วยไม้สักทั้งหลัง

สภาพปัจจุบัน · Present condition

สมัยพระสุนทรกิจโสภณเจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน ท่านก็ได้บูรณะปฏิสังขรณ์ถาวรวัตถุ เสนาสนะต่างๆ ภายในวัดให้คงสภาพสมบูรณ์ และปรับปรุงให้ดีขึ้นในทุกทางสิ่งก่อสร้างหลักที่ยังคงเค้าเดิมอยู่คงจะได้แก่ อุโบสถ วิหาร ระเบียงคต เจดีย์ทรงปรางค์ และเจดีย์รายองค์เล็กบนกำแพงแก้วด้านติดกับโรงเรียนวัดคณิกาผลที่ยังคงมีอยู่