ร้านอาหาร ณ บางกอก (บ้านผ่านฟ้าเดิม)

What the register records

ประวัติ · History

บ้านผ่านฟ้า (สยามเฮาส์) สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ใดไม่ปรากฏหลักฐานทางเอกสารเด่นชัด ทายาทเจ้าของบ้านกล่าวว่าหากจะนับอายุของบ้านหลังนี้ก็น่าจะประมาณ 150 ปีมาแล้ว ดังนั้นจึงสันนิษฐานว่าน่าจะสร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5บ้านผ่านฟ้ากลายเป็นมรดกตกทอดมาถึงทายาทคุณหญิงเผื่อน อนุกูลสยามกิจ ต่อมาได้ให้ผู้อื่นเช่าและเคยเปิดเป็นสถานที่แสดงผลงานทางศิลปะ (หอศิลป์)ชื่อว่าร้านอาหารบ้านบางกอกแกเลอรี่ ริมถนนพระสุเมรุซึ่งไม่ไกลจากหอศิลป์สมเด็จพระราชินีนาถหรือหอศิลป์ธนาคารกรุงเทพฯ ที่เชิงสะพานผ่านฟ้า ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ ส่วนร้านอาหาร (ชั้น 1) และส่วนหอศิลปะ (ชั้น 2) บ้านบางกอกแกลอรี่ ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2542 โดยคุณกิตตินันท์ เกิดมี คุณประวิทย์ ธีรานนท์ และคุณเจษฎา ไทยานนท์ ทั้ง 3 มีความตั้งใจที่จะก่อตั้งร้านอาหารที่มีพื้นที่แสดงงานศิลปะเพื่อเป็นการสนับสนุนให้ศิลปินรุ่นใหม่ได้มีโอกาสในการแสดงผลงานของตนเอง ประจวบเหมาะกับการได้พื้นที่เป็นบ้าน จึงได้แยกพื้นที่ดังกล่าวออกเป็นสองส่วน ผู้จัดการร้านคือคุณฐิติกร บุณยะเกียรติ เมื่อเลิกจัดเป็นหอศิลป์แล้วต่อมาจึงได้ปรับปรุงอาคารเป็นร้านอาหารและเป็นสถานที่ให้เช่าจัดงานเลี้ยงงานแต่งงาน (Pub Restaurant - Weddings place) เรียกชื่อว่า สยามเฮาส์ ผู้ดูแลปัจจุบันคือ คุณปิยะพงษ์ จันทรวงศ์ และร้านอร่อยเด็ด พ.ศ. 2510 ก๋วยเตี๋ยวเนื้อวัวซึ่งเป็นร้านที่เคยเปิดที่สี่แยกคอกวัว ที่มา1. ณัฐวุฒิ สุทธิสงคราม. ชีวิตและงานกงสุลไทยของพระยาอนุกูลสยามกิจ อุปนิกษิตสยามรัฐ (ตันกิมเจ๋ง) กงสุลเยเนราลไทยคนแรก ณ เมืองสิงคโปร์. กรุงเทพฯ รุ่งเรืองสาส์นการพิมพ์, 2525.2. นัยนา แย้มสาขา. สืบสานสายใยไทย-สิงคโปร์. ศิลปากร ปีที่ 48 ฉบับที่ 3 (พฤษภาคม-มิถุนายน 2548) หน้า 68-85.3.แผ่นประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของบ้านผ่านฟ้าและตำนานบ้านคุณหญิงเผื่อน อนุกูลสยามกิจ4. ศิลปากร, กรม. สายสัมพันธ์ไทย-สิงคโปร์ (Ode to Friendship Celebrating Thailand - Singapore Relations). จัดพิมพ์เป็นที่ระลึก เนื่องในโอกาสเฉลิมฉลองครบรอบ 40 ปีการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต ไทย-สิงคโปร์. กรุงเทพฯ อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2548. 5. สัมภาษณ์คุณปิยะพงษ์ จันทรวงศ์ ผู้จัดการสยามเฮาส์ เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2551

ศิลปกรรม · Art and architecture

โครงสร้างช่วงบน หลังคามุงกระเบื้องว่าวคลุมตลอดตัวอาคารที่ปีกด้านทิศเหนือ-ใต้หลังคาตกแต่งหน้าจั่วปูนปั้นรูปสามเหลี่ยมประดับลายปูนปั้น ภายในเจาะช่องลมไม้เป็นรูปวงกลมเชิงชายประดับครีบลายไม้ฉลุแบบเรือนมะนิลา ขอบหลังคามีรางน้ำสำหรับระบายน้ำฝน ฝ้าใต้หลังคาเป็นไม้ ใต้หลังคาลงมาชิดกับผนังมีค้ำยันไม้เนื้อแข็งฉลุลาย-ส่วนอาคาร ลักษณะเป็นบ้าน 2 ชั้นเพื่อพักอาศัย ก่ออิฐถือปูน แผนผังของอาคาร วางตัวในแนวทิศเหนือ-ใต้ หันหน้าไปทางทิศตะวันออกสู่คลองรอบกรุง การออกแบบทางสถาปัตยกรรม จัดให้มีองค์ประกอบ 2 ข้างสมมาตร (Symmetrical Balance) ผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่มีปีกอาคารยื่นออกมาทางทิศเหนือและใต้ ตรงกลางบ้านมีระเบียงด้านหน้าและห้องโถงกลาง นอกจากนี้ยังมีมุขระเบียงยื่นออกจากหลังบ้านทางด้านทิศตะวันตกสู่ถนนพระสุเมรุ ศาลพระภูมิตั้งอยู่บริเวณหน้าบ้าน มีรั้วกั้นทางทิศใต้และมีบริเวณติดกับอาคารหลังข้างเคียงทางด้านทิศเหนือ เดิมทางเข้า-ออกหลัก คือ ด้านริมคลองเพราะเป็นเส้นทางสัญจรในอดีต เมื่อมีการตัดถนนพระสุเมรุจึงเปลี่ยนมาใช้ทางเข้าประตูด้านมุขหลังบ้านแทนเพราะสะดวกมากกว่า

สภาพปัจจุบัน · Present condition

ปัจจุบันบ้านผ่านฟ้า (สยามเฮาส์) เป็นกรรมสิทธิ์ที่ดินของเอกชน ได้รับการดูแลโดยทายาท คือคุณปิยะพงษ์ จันทรวงศ์ ซึ่งเป็นผู้จัดการสยามเฮาส์ จากการสำรวจโบราณสถานเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2551 นั้น พบว่า ในปัจจุบันยังคงมีการใช้งานภายในอาคารและรอบนอกอาคารอยู่ กล่าวคือ ภายในอาคารบางส่วนใช้เป็นสถานที่จัดเลี้ยงเนื่องจากบ้านผ่านฟ้าถูกปรับปรุงเป็นสถานที่จัดเลี้ยงสำหรับงานแต่งงาน ชั้นบนเป็นห้องสำหรับพิธีสงฆ์ เลี้ยงพระ และรดน้ำแต่งงาน ส่วนชั้นล่างเป็นส่วนต้อนรับและจัดโต๊ะรับประทานอาคารสำหรับแขกที่มาร่วมพิธี พื้นที่บางจุดปรับเป็นห้องน้ำ ได้แก่ห้องทางด้านปีกซ้ายของตัวอาคารก่อนขึ้นบันไดทางทิศเหนือ และห้องซึ่งอยู่ถัดไปเป็นสถานที่เก็บของ มีการปรับปรุงพื้นที่รอบนอกอาคารให้เป็นห้องจัดเตรียมอาหารและลานพื้นที่จัดพิธีกลางแจ้ง ส่วนโครงสร้างโดยรวมของอาคารยังคงรูปแบบสถาปัตยกรรมเดิมอยู่มาก มีการเปลี่ยนแปลงวัสดุเนื่องจากชำรุดหรือเสื่อมสภาพและประโยชน์การใช้งานที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น การติดกระจกภายในอาคารเพื่อติดตั้งเครื่องปรับ อากาศ สำหรับความเสียหายที่เกิดขึ้นกับตัวอาคาร จากการสำรวจพบว่า สภาพปูนปั้นบริเวณระเบียงโดยรอบเสื่อมสภาพและหลุดร่วงเนื่องจากความชื้น เช่นเดียวกับที่ฝ้าและเพดานไม้ภายในอาคารบางจุดและบริเวณใต้หลังคา พบว่าสีอาคารลอกหลุดร่อน, นอกจากนี้ยังมีสำนักงานสยามเฮาส์ที่ต่อเติมขึ้นใหม่ ร้านและร้านก๋วยเตี๋ยวอร่อยเด็ดที่ตกแต่งกลมกลืนไปกับตัวอาคาร