พระราชนิเวศน์

What the register records

ประวัติ · History

พระราชนิเวศน์ พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาจักรีบรมนาถ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ทรงสร้างเมื่อพ.ศ. 2311 เมื่อครั้งยังดำรงตำแหน่งเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกในสมัยธนบุรี แล้วทรงย้ายนิวาสสถานจากบ้านอัมพวา มาประทับที่พระราชนิเวศน์ หลังจากพระองค์เสด็จเสวยราชย์ ก็มีสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอฯ ทั้งในรัชกาลพระองค์ และรัชกาลต่อๆ เสด็จมาประทับ จวบจนเมื่อครั้งสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์เสด็จมาประทับ และสิ้นพระชนม์ที่นี้เมื่อราวพ.ศ.2423 ในปัจจุบันแม้จะไม่มีโบราณสถานอันมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์เหลืออยู่ แต่อาณาบริเวณนั้นก็ยังเป็นที่กล่าวขานกันว่าพระราชนิเวศน์ อาคารสถานที่อันเป็นที่ทำการของกองเรือยุทธการและกรมอู่ทหารเรือในปัจจุบันล้วนเป็นของสร้างขึ้นในชั้นหลัง

ศิลปกรรม · Art and architecture

สิ่งสำคัญภายในพระราชนิเวศน์ มีรายการดังต่อไปนี้ 1. อาคารกองบัญชาการ 1 อาคารก่ออิฐถือปูน 2 ชั้น สันนิษฐานว่าเดิมน่าจะเป็นโครงสร้างไม้หลังคาจั่วซ้อนชั้น มุงกระเบื้องไทย ชั้นสองมีการต่อระเบียงทางเดินยาวตลอดอาคาร ชั้นล่างผนังเจาะเป็นซุ้มโค้งเป็นช่วงๆ ตลอดอาคาร เว้นพื้นที่ใต้ระเบียงเป็นห้องโถงโล่ง 2. อาคารกองบัญชาการ 2 อาคารก่ออิฐถือปูน 3 ชั้น หลังคาทรงปั้นหยา มุงกระเบื้องไทย ตัวอาคารเดิมผนังเจาะบานหน้าต่างซุ้มโค้ง บานหน้าต่างมีลายฉลุบริเวณช่องแสง ผนังชั้นล่างมีการเจาะช่องซุ้มโค้ง แต่ปัจจุบันทำผนังปิดเป็นห้อง 3. อาคารสโมสรกองเรือดำน้ำ โครงสร้างเดิมเป็นศาลาไม้ผังหกเหลี่ยม 4. แนวกำแพงเก่า กำแพงก่ออิฐถือปูน มีการตกแต่งลายปูนปั้นเป็นรูปจักร

สภาพปัจจุบัน · Present condition

ในปัจจุบันแม้จะไม่มีโบราณสถานอันมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์เหลืออยู่ แต่อาณาบริเวณนั้นก็ยังเป็นที่กล่าวขานกันว่าพระราชนิเวศน์ อาคารสถานที่อันเป็นที่ทำการของกองเรือยุทธการและกรมอู่ทหารเรือในปัจจุบันล้วนเป็นของสร้างขึ้นในชั้นหลัง