โรงพิมพ์ศรีหงส์

What the register records

ประวัติ · History

“โรงพิมพ์ศรีหงส์” มีผู้ก่อตั้งคือ “นายยิ้ม ศรีหงส์” ในพ.ศ. 2456 ได้เข้าเป็นครูช่างไม้ที่โรงเรียนประถมวัดสุทัศน์ ในระหว่างที่รับราชการยังมีธุรกิจส่วนตัวโดยเริ่มจากรับเป็นผู้ขายเลหลังของ มีการตั้งหน้าร้านขายเลหลังชื่อ “ร้านสรรพวัตถุเลหลัง” ตั้งอยู่หน้าตลาดวัดตึกในเวิ้งนาครเขษม เมื่อต้นปีพ.ศ. 2460 เริ่มจากการเป็นร้านขายเครื่องเขียนเล็กๆ สำหรับนักเรียน จากนั้นจึงตั้งโรงพิมพ์เล็กๆ เพื่อรับทำการพิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2464 ภายหลังขยายตัวขึ้นและใช้ชื่อว่า “โรงพิมพ์ศรีหงส์” กิจการเจริญขึ้นเป็นลำดับ จนมีผู้ทำการซื้อขายติดต่อทั่วทุกจังหวัดในสยาม(ภายหลังเแลี่ยนชื่อเป็น โรงพิมพ์ยิ้มศรี) นอกจากนี้นายยิ้มยังได้สนับสนุนให้ “หลวงภาณีสุนทรสาร” ผู้เป็นน้องชายจัดตั้ง “โรงพิมพ์ศรีหงส์” ในพ.ศ. 2472 หลวงภาณีสุนทรสาร (ใย ศรีหงส์) ได้กราบบังคมทูลลาออกจากราชการครูโรงเรียนนายร้อยทหารบก เพื่อมาประกอบอาชีพค้าขายและตั้งโรงพิมพ์ โดยเช่าที่ตึกแถวบริเวณริมถนนสามเสนใกล้ๆ กับวัดสามพระยาเป็นสถานที่ทำการ และคงใช้งานอาคารตึกแถวดังกล่าวเพื่อเป็นโรงพิมพ์เรื่อยมา

ศิลปกรรม · Art and architecture

มีรูปแบบลักษณะอย่างตึกแถว (Shophouse) ที่ได้รับอิทธิพลงานสถาปัตยกรรมแบบตะวันตก (โคโรเนียล) ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากมาเลเซียและสิงคโปร์ คล้ายกับตึกแถวที่ก่อสร้างในสมัยรัชกาลที่ 5 อย่างเช่น ตึกแถวริมถนนตะนาว ตึกแถวริมถนนเจริญกรุง เป็นต้น โครงสร้างอาคารเป็นแบบผนังรับน้ำหนัก (Wall Bering) ก่ออิฐฉาบปูน 2 ชั้น หลังคาทรงปั้นหยา ปัจจุบันมุงกระเบื้องลอน ยังปรากฏผนังกันไฟกั้นทุก 3 คูหา ชายคาสั้น ด้านหน้าของอาคารชั้นที่ 2 มีหน้าต่าง 2 ชุด เป็นหน้าต่างบานเปิดคู่ลูกฟักไม้ทึบ มีกันสาดคลุมหน้าต่าง เหนือต่างขึ้นไปมีช่องระบายอากาศรูปวงกลม 2 ช่อง ซึ่งลักษณะดังกล่าวคล้ายกับการตกแต่งบริเวณชั้น 2 ของอาคารตึกแถวริมถนนตะนาว ซึ่งเป็นโบราณสถานที่ได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 117 ตอนพิเศษ 104ง ลงวันที่ 9 ตุลาคม 2543

สภาพปัจจุบัน · Present condition

ปัจจุบันโรงพิมพ์ศรีหงส์ เปลี่ยนกิจการเป็นร้าน Maesalong Croissant (ครัวซอง แม่สลอง)