สะพานเสาวนี

Pinned by an exact name match against OpenStreetMap.

gazetted·ขึ้นทะเบียนแล้ว·ศรีอยุธยา · สวนจิตรลดา · ดุสิต

How this record was located

The register's published coordinate for this row was too coarse to pin, so the monument was relocated onto an OpenStreetMap feature by name — the register name and the OpenStreetMap name are the same string.

Precision held

buildingBuilding precision — the coordinate names a structure, not a neighbourhood.

Method

osm:way/1317527554:exactMatch quality exact — the register name and the OpenStreetMap name are the same string. Check way 1317527554 on OpenStreetMap ↗

Coordinate

13.762992, 100.523120WGS 84. Cite this position at the precision above, not beyond it.

Source dataset

กรมศิลปากร — ข้อมูลบัญชีตำแหน่งโบราณสถานFine Arts Department — registered ancient monument positions · Creative Commons Attribution · retrieved 2026-08-10 · data.go.th ↗

Position attribution

Legal status

Gazetted. Protection is in force under the Ancient Monuments Act, announced in the Royal Gazette:

เล่ม · Volume

122

ตอน · Part

พิเศษ126ง

วันที่ · Date

7/11/2005

เรื่อง · Topic

การกำหนดเขตที่ดินโบราณสถานสำหรับชาติ

What the register records

ประวัติ · History

สะพานเสาวนีเป็นสะพานข้ามคลองริมทางรถไฟสายเหนือเพื่อเชื่อมถนนศรีอยุธยาเข้าด้วยกันสร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ 6)โดยเป็นสะพานที่สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงในรัชกาลที่ 6 และ รัชกาลที่ 7 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างสะพานขึ้นเนื่องในวโรกาสที่ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลฉลองพระชนมายุ ครบ48พรรษาตรงกับปี พ.ศ. 2541สร้างขึ้นโดยกรมโยธาธิการได้ออกแบบและสร้างภาพตามพระราชเสาวนีย์ จึงพระราชทานนามสะพานว่าสะพานเสาวนีโดยสร้างเป็นสะพานเหล็กขึ้นเพื่อแทนสะพานไม้ที่มีอยู่เดิม ที่มา1. กนกวลีชูชัยยะ. พจนานุกรมวิสามานยนามไทย วัดวังถนน สะพานป้อม. กรุงเทพฯ ราชบัณฑิตยสถาน, 2544.2. ถาวรจารุกิตติชัย. สะพานในกรุงเทพมหานครและสะพานในรัชกาลที่5. กรุงเทพฯ ฐานการพิมพ์, 2541.3. แน่งน้อยศักดิ์ศรีและคณะ.พระราชวังและวังในกรุงเทพฯ(พ.ศ. 2325 – 2525)กรุงเทพฯจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2525.3. ศิริชัยนฤมิตรเรขการ. สะพานในกรุงเทพฯ กรุงเทพฯ สยามสมาคม , 2520.4. ศิลปากร, กรม, กองจดหมายเหตุแห่งชาติ.จดหมายเหตุการอนุรักษ์กรุงรัตนโกสินทร์200ปี.กรุงเทพฯ กรมศิลปากร, 2525.5. ใหญ่นภายน, เลาะสะพานข้ามคลองมองสองฝั่ง คลองปริศนา, เมืองโบราณ, ปีที่24ฉบับที่2 (เมษายน – มิถุนายน2541) , หน้า92 – 96.

ศิลปกรรม · Art and architecture

เมื่อแรกเริ่มสะพานเสาวนีเป็นสะพานไม้ ต่อมาจึงสร้างเป็นสะพานเหล็กแทน ราวสะพานทั้งสองด้านจารึกชื่อสะพานและ ร.ศ.ที่สร้างสะพาน คือ 130 สะพานเสาวนี 130 ด้านบนราวสะพานเหนือป้ายชื่อสะพานมีการตกแต่งด้วยซุ้มโค้งปูนปั้นด้านบนและด้านข้างทั้งสองเป็นปูนปั้นรูปตะเกียงไฟส่วนกลางของซุ้มเป็นวงโค้งรูปไข่ล้อมรอบด้วยปูนปั้นลายดอกรักร้อยที่ส่วนปลายของราวสะพานทั้งสี่ด้านโค้งลดระดับลงที่ส่วนนี้มีการเปลี่ยนการตกแต่งจากเสาลูกกรงปูนปั้นเป็นลวดลายปูนปั้นรูปผลไม้จำพวกชมพู่กล้วยและสัปปะรดรวมทั้งบริเวณกลางลายมีจารึกตัวเลข 129ซึ่งน่าจะหมายถึงปี ร.ศ.ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตที่ปลายสุดของราวสะพานเป็นปูนปั้นรูปถ้วยขนาดใหญ่มีการตกแต่งด้วยลวดลายใบผักกาดและใบหน้าของสตรีซึ่งมีช่อดอกกุหลาบล้อมรอบ

สภาพปัจจุบัน · Present condition

เนื่องจากเป็นเส้นทางสัญจรซึ่งมีการใช้งานอยู่เป็นประจำจึงมีการดูแลรักษาให้อยู่ในสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ทั้งโครงสร้างของสะพานและลักษณะตกแต่งบริเวณราวสะพานมีเพียงพื้นผิวของทางเดินเท้าซึ่งเป็นพื้นคอนกรีตที่มีรอยแตกร้าว

Cite this record

กรมศิลปากร [Fine Arts Department]. สะพานเสาวนี (register id fad-81). ข้อมูลบัญชีตำแหน่งโบราณสถาน [Data set], retrieved 2026-08-10. Relocated and published by BKKx. https://bkk.nonarkara.org/heritage/fad-81