คลองแสนแสบ

What the register records

ประวัติ · History

คลองแสนแสบ แบ่งชื่อเรียกออกเป็น 2 ช่วง คือ คลองแสนแสบใต้ และคลองแสนแสบเหนือ ตามประวัติคลองแสนแสบใต้ไม่ปรากฏหลักว่าขุดขึ้นแต่เมื่อใด สันนิษฐานว่าน่าจะขุดขึ้นหลังจากขุดคลองมหานาคแล้วในรัชกาลที่ 1 จนถึงก่อนขุดคลองแสนแสบช่วงปลาย (ซึ่งบางแห่งเรียกคลองบางขนาก) เมื่อครั้งรัชกาลที่ 3 มีหลักฐานปรากฏในพระราชพงศาวดารว่า เมื่อเดือนยี่ ขึ้น 4 ค่ำ ปีระกา นพศก จุลศักราช 1199 ตรงกับ พ.ศ. 2380 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระยาศรีพิพัฒนรัตนราชโกษา เป็นแม่กองจ้างจีนขุดคลองตั้งแต่หัวหมากไปถึงบางขนากเป็นระยะยาว 1,337 เส้น 19 วา 2 ศอก กว้าง 6 วา ลึก 4 ศอก ใช้เวลาขุด 3 ปีจึงแล้วเสร็จ ต่อมาในรัชกาลที่ 5 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ซ่อมแซมแก้ขนาดปากคลองจากเดิมซึ่งกว้าง 6 วา เป็นกว้าง 8 วา กับให้มีทางโยงทั้งสองฝั่งคลอง ฝั่งละ 6 ศอกเพื่อสนับสนุนการคมนาคมและการค้าขายที่ขยายตัวสูงขึ้น คลองแสนแสบ เป็นเส้นทางน้ำที่เชื่อมระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยากับแม่น้ำบางปะกง เป็นเส้นทางคมนาคมระหว่างกรุงรัตนโกสินทร์ แปดริ้ว(ฉะเชิงเทรา) และเมืองปาจิณ(ปราจีนบุรี) ในระยะจุดประสงค์ในการขุดคลองสายนี้ เนื่องจากเป็นเส้นทางส่งเสบียงเพื่อการสงครามกับกัมพูชาและเวียดนาม แต่เมื่อสงครามสิ้นสุดคลองสายนี้ได้กลายเป็นคลองสายสำคัญในการเดินทางไปมาค้าขายของราษฎร จนเมื่อพ.ศ.2510 มติคณะรัฐมนตรีกำหนดให้คลองแสนแสบเป็นคลองที่ต้องอนุรักษ์ไว้

ศิลปกรรม · Art and architecture

สำหรับเส้นทางคลองแสนเสบนั้น คลองแสนแสบใต้ เริ่มต้นจากคลองมหานาคตรงวัดบรมนิวาส ไปถึงหัวหมาก คลองตัน ส่วนคลองแสนแสบเหนือ เริ่มจากหัวหมาก ผ่านคลองสามเสนช่วงปลาย (คลองตัน) ผ่านบางขนากไปออกแม่น้ำบางปะกง

สภาพปัจจุบัน · Present condition

บางช่วงน้ำเน่าเสีย